HANDLEIDING BIJ "
PC - SPIRO "
AUTEUR : DR. GANSEMAN JOSE
STEENWEG 278
9470 DENDERLEEUW
BELGIE
H.R. AALST 55.967
B.T.W. 734.159.544
FAX O53 / 683346
MAIL jose@ganseman.com
INTERNET http://www.ganseman.com
I
INLEIDING : WAAROM COMPUTERSPIROMETRIE ?
Het afgelopen decennium werd gekenmerkt door een enorme
computerrevolutie :
steeds sneller, krachtiger, gebruikersvriendelijker en toch steeds
relatief goedkoper.
Professionele medische instrumenten zoals SPIROMETERS hebben deze evolutie
niet gevolgd.
Dit geeft talrijke voordelen :
- Bij het standalone type is zelfs geen batterijtje nodig.
- Mogelijkheid om verschillende tracés op het scherm te vergelijken.
Wat is het nadeel ?
- Men heeft een computer nodig en een dokter met basiskennis van Windows.
Het toestel valt dadelijk op door zijn
handige vormgeving.( 12*6*4 cm).
Het ligt gemakkelijk
in de hand.
Volledig
hygienisch :
Veilig :
Het apparaat wordt met een kabel van 1.5 meter lang verbonden met de 5-polige
ingang die zich op het
batterijgevoede ECG apparaat "F12"
bevindt.
Dit is op zijn beurt verbonden met de PC.
Bij het standalone type wordt het toestel verbinden met een seriele poort van uw PC.
Een seriele poort herkent u aan de 9 polige male connector ( de pinnetjes wijzen naar buiten )
Technische
gegevens :
- Voeding : stroomverbruik
slechts 5 ma.
- Flow resolutie : 10 ml / seconde
- Flow capaciteit : 15 liter / seconde
- Aantal metingen per
seconde : 300
- Opnametijd 20 seconden.
De software bestaat uit 1 high density 3.5 inch diskette of een CDROM
Het installatieprogramma werkt zoals het ECG installatieprogramma
De installatie in bvb. directory
C:\SPI32 gebeurt als volgt :
Klikt op Start met de linker
muistoets en vervolgens kiest
Bij een CD ROM in drive X gaat u naar de directory
X:\SPIRO
en voer eveneens SETUP.EXE uit.
Na deze installatie is de directory
C:\SPI32 aangemaakt.
Hierin bevinden zich:
SPI32 .EXE
:
Windows versie voor spirometrie
opname.
*.SPI
:
De opgenomen tracés
*.HLP
:
Helpfiles in verschillende talen
In de Program manager van Windows werd door het installatieprogramma
automatisch een Programma groep aangemaakt met een icoon voor SPIRO.EXE
Dubbelklikken hierop volstaat om het programma op te starten.
Het
SPIRO WINDOWS HOOFDMENU :
De courante opties van het hoofdmenu zijn ook als speedbuttons
uitgevoerd.
De 6 icoontjes zijn van links naar rechts
1 :
Spirometrie opname scherm.
F3
2 : Bekijken
F6
3 : Afdrukken.
F10
4 : Setup : minstens eenmaal uitvoeren ( contactsleutel..)
5 : Hulpbestand.
F1
6 :
Stoppen.
F12
De volgorde van de icoontjes is niet lukraak.
Voor een nieuwe opname is het meestal is het zinvol met 1 te beginnen en
nadien 2
en 3 uit te voeren.
Oproepen
van een vorige opname :
In het vakje onder de iconen de initialen invoeren van naam, voornaam,
geboortedatum of
dossiernummer.
“Enter” en druk de pijltjes toetsen op en neer tot de cursor bij de
correcte patient en de correcte opnamedatum geplaatst is.
Nogmaals “Enter” laat de opname zien.
De
eerste keer dat u het programma opstart moet
u eerst met
Setup - Comport
COM1, COM2, COM3 of COM4.
Indien u het niet weet, vraag het dan aan uw hardware leverancier.
Bij een verkeerde keuze wordt het toestel niet beschadigd, maar het kan
geen opname
verrichten.
TAAL
: Maak
uw keuze.
COMPORT
:
om de juiste seriele poort
te kiezen waarop het toestel is aangesloten.
Nadien mag u dit nooit
meer wijzigen, tenzij u het programma installeert op een nieuwe PC.
Bij een grote PC is dit meestal COM2, bij een portable meestal COM1.
ECGTYPE
:
Het
is zeer belangrijk om hier aan te duiden of u het ECG
toestel voor of na 1/1/2000
gekocht
heeft. Indien u de verkeerde keuze maakt, zal een
spirometrie opname niet lukken.
Indien u een toestel heeft dat rechtstreek zonder ECG toestel kan werken, dan kiest u standalone.
Indien u verschillende printer heeft, dan kunt u hiermede de printer
kiezen , die voor ECG afdruk gebruikt wordt.
PRINTER-FONT
:
Het font, kleur en afmetingen waarmee de afdruk van tekst gebeurd.
PRINTER-SIGNAAL:
De kleur van het signaal voor de afdruk.
Hieronder
PRINTER – PEN :
De dikte van de afdruk van het signaal.
PRINTER
– GRID:
De kleur van het signaal voor de afdruk.
Hieronder
PRINTER – PEN :
De dikte van de afdruk van het raster.
DOKTER
:
Uw naam.
DIR
: Directory waarin het programma geinstalleerd werd.
Meteorologische
gegevens
invoeren. :
LUCHTDRUK
in mm Kwik.
TEMPERATUUR
in graden Celsius.
Dit moet eventueel voor de opname gebeuren.
Deze parameters kunnen eventueel een lichte invloed hebben op de
gemeten waarde van de luchtstroom.
CORRECTIEFACTOR
invoeren :
De versterking van de tijdens een opname gemeten waarde kan met de
software worden ingesteld.
ingevoerd worden. Deze waarde werd door ons bepaald door het toestel te verbinden met een
turbine die een constante luchtstroom van 3 Liter per seconde levert.
Klassieke mechanische
peakflowmeters meten vooral de hogere waarden nog hoger dan ze zijn.
Maak u dus niet ongerust als uw peakflowmeting lager is op de spirometrie dan met een peakflowmeter.
Wanneer u SETUP verlaat
worden deze gegevens bewaard in de file SPI32.INI
indien u OK kiest.
Wanneer u op Cancel klikt, dan worden de wijzingen niet bewaard. TOP
Schakel het ECG toestel eerst aan. ( niet bij het standalone type)
Zorg dat de patient het scherm van de monitor kan zien.
Klik in het hoofdmenu op het meest links gelegen icon.
Met de Tab Toets kunt u de cursor naar een volgend veld springen.
Shift – Tab : naar vorig veld.
Alleen
de onderste 4 velden zijn verplicht in te vullen.
Geslacht : M of
V
Leeftijd
in jaar.
Gewicht
in kg.
Ze zijn immers nodig voor de berekening van de referentiewaarden.
Eventueel kunt u ook invoeren
:
PS
:
De leeftijd wordt eventueel automatisch berekend vanuit de geboortedatum :
Verifieer toch
Nadien klikt u op OK.
VOORAFGAANDE OPMERKING :
Bij het standalone type moet de software zich aanpassen aan de snelheid van uw PC en zult u
eerst een drietal opnames moeten doen vooraleer de
opnametijd 20 seconden is.
Bevestig het kartonnen mondstuk aan de spirometer.
1 2
3
4
Indien de patient nog nooit een spirometrie uitgevoerd heeft, zult
u het best eens
voordoen. Bevestig dan eerst uw eigen kartonnen mondstuk.
Eventueel een klem op de neus van de patient plaatsen of hem
vragen met de vrije hand de neus dicht te knijpen .
Klik nu op 1. Start
Diep inademen zonder het
kartonnen mondstuk in de mond. Vervolgens de mond goed over
het mondstuk sluiten en zo
lang en diep mogelijk uitademen en vervolgens inademen.
Minstens drie seconden uitademen ! En vier of vijf is nog beter.
Iedere seconde verschijnt er een verticaal
balkje.
Eventueel dit een paar maal herhalen.
Spirometrie vereist een optimale medewerking van de patient.
Indien een opname minder geslaagd is, kunt u nog eens herbeginnen :
Er is nog geen papier verspild.
Klik nogmaals op 1 om opnieuw
20 seconden opname te doen.
Na de opname mag u het ECG toestel uitschakelen.
Klik op 2 om te bewaren en
vervolgens op 3 om te stoppen.
De batterijspanning wordt weergegeven in het vak 4.
Vergeet niet om stilaan het batterijtje te vervangen wanneer de spanning
tot 7 daalt.
Ook wordt de lichtgevende diode op het ECG toestel dan rood ipv groen.
Gebruik hiertoe een lekvrij 9
volt alkaline batterijtje.
Dit levert genoeg energie voor meer dan 14 uur opnametijd.
Ook herlaadbare batterijen zoal Nikkel-Hydride zijn ok.
( Nikkel-Cadmium herlaadbare zijn te snel uitgeput )
Gebruik in ieder geval nooit batterijen die kunnen lekken.
Opmerking : ieder trace neemt slechts 12 Kb in beslag voor 20 seconden
opname.
1 2 3
4
5 6
7 8 9
10
Deze wijzigingen worden bewaard wanneer u nadien op
Bewaren (9) klikt.
Normaal
kiest de software het beste complex. Misschien
zijt u het niet eens bent met deze keuze of wilt ook eens de gegevens van een
ander curve eenst zien.
6,7
of
8 kiezen laat u toe om in de onderste curve het begin, midden en einde van een
ademhalingsmaneuvre aan te duiden. Kies nadien Bewaren (9) en bekijk opnieuw.
Daaronder
ziet
u NAAM, VOORNAAM, GEBOORTEDATUM, DOSSIERNUMMER,
GESLACHT, LEEFTIJD in jaar, lichaamslengte in cm en gewicht in kg. Deze
kunt u eventueel
secundair nog wijzigen.
FLOW
VOLUME LOOP :
Verticaal ziet u het debiet in liter / seconde.
Horizontaal het volume in liter
Op deze curve ziet u gemakkelijk
:
FVC
Forced Vital Capacity ( geforceerd uitademhalingsvolume in liter)
op de horizontale as
FEF
25
Forced Expiratory Flow ( het debiet in liter / seconde )
wanneer 25 percent
van het volume is uitgeademd.
FEF
50
idem wanneer 50 percent van het volume is uitgeademd.
FEF
75
idem wanneer 75 percent van het volume is uitgeademd.
PEF Peak Expiratory Flow het maximaal debiet tijdens expiratie.
Dit is wat men kan meten
met een klassieke Peak Flow meter. ( maal 60 )
PIF
Peak
Inspiratory Flow het maximaal debiet tijdens inspiratie.
Opmerkingen
PEF en PIF worden in liter per minuut
uitgedrukt, de overige waarden in
liter / seconde.
FEF25 maal 60 seconden geeft een waarde die bij de meeste patienten
dichtbij de PEF ligt. Het maximaal uitademdebiet ligt immers meestal
dichtbij het ogenblik waarop een vierde van het volume werd uitgeademd.
VOLUME
TIJD
Verticaal het uitgeademd volume in liter.
Horizontaal de tijd in seconden.
Op deze curve kunt u eenvoudig de
ESW ( eenseconde waarde aflezen)
TIFF
(Tiffenau) is de verhouding tussen
ESW en FVC.
Normaal dient deze waarde minstens 75 percent te bedragen.
Verlaagde ESW waarde wijst op een obstructief syndroom ( bvb astma )
Gelijk verminderde waarden op een restrictief syndroom ( bvb Spondylitis
ankylosans )
De linker kolom bevat de afkorting bvb FVC
De tweede kolom bevat de gemeten waarde van de patient.
De derde kolom de voorspelde waarde aan de hand van geslacht, leeftijd,
lichaamslengte
en lichaamsgewicht.
De vierde en laatste kolom bevat het percentage ( dus kolom 2 gedeeld
door kolom 3 maal
100).
Indien de gemeten waarde hoger is dan de referentiewaarde van de patient
plus of min
twee maal de standaarddeviatie, dan wordt dit met een sterretje * aangeduid.
UW
COMMENTAAR :
Hier kunt u eventueel uw eigen gegevens toevoegen bvb medicatie, normale
spirometrie,
Obstructieve spirometrie, restrictieve spirometrie enz.
P.S.
Bovenaan in de menubalk vorige aankruisen : u
ziet ook het vorige tracé op het scherm.
PRINT
Hiermede drukt u schermonafhankelijk de volledige spirometrie opname af.
Bovenaan ziet u de personalia van de patiënt
Daaronder zijn waarden en de referentie gegevens
Flow-Volume Loop
Volume - Tijddiagram
Onderaan ziet u eventueel uw eigen besluit.
Telkens u een spirometrie bekijkt, worden de gemeten waarden
weggeschreven
naar een tekstfile Spiro.txt
Deze kan eventueel in uw patiëntendossier worden geintegreerd.
Bij volledige integratie is het voordeel dat u niet telkens de naam,
voornaam en
geboortedatum moet opnieuw invoeren bij een nieuwe patient.
Volledige
integratie is op twee manieren mogelijk :
1/
uitvoeren met argumenten
Het volstaat om het spirometrie programma uit te voeren met als
parameters
“naam” “voornaam” geboortedatum dossiernummer, M of V, leeftijd
lengte gewicht
Achternaam en voornaam kan
uit verschillende delen bestaan en moet dan tussen
“ “
geplaatst worden. Klinkt het ingewikkeld ? Een paar lijnen code volstaan, die in
verschillende programmeertalen
ongeveer als volgt zijn :
Winexec
(‘C:\SPI32\SPI32.EXE
“VAN BEVER” JAN 20/08/1951 123 M 48 176 68‘,sw_shownormal);
Het SPI32 programma in de directory SPI32 wordt uitgevoerd.
Wanneer u nieuwe opname
kiest ( dadelijk op het
meest links gelegen icoontje klikken nadat het programma opgestart is )
dan moet u zijn naam en gegevens niet zelf invullen.
Indien uw software in staat is om in de installatiedirectory het bestand ident.xml aan te maken. Hierin moet zich de naam voornaam, geb _datum bevinden. Het volstaat om nadien het Spi32.exe progamma op te starten.
We geven hieronder ook nog de formules die door de software gebruikt
worden bij het
Voor
Mannen :
FVC =
Lengte*5.77-Leeftijd*0.025-4.34
ESW =
Lengte*4.30-Leeftijd *0.029+1
TIFF =
-0.18*Leeftijd+87.2
FEF25 = Lengte*5.46-Leeftijd
*0.029-0.47
FEF50 =
Lengte*3.79-Leeftijd*0.031-0.25
FEF75 =
Lengte*2.61-Leeftijd*0.026-1.34
PEF =
(Lengte*6.14-Leeftijd*0.043+0.16) * 60
Voor
Vrouwen :
FVC =
Lengte*4.44-Leeftijd*0.026-2.89
ESW =
Lengte*3.95-Leeftijd *0.025-2.60
TIFF =
-0.18*Leeftijd+87.2
FEF25 = Lengte*3.22-Leeftijd
*0.025+1.61
FEF50 =
Lengte*2.45-Leeftijd*0.025+1.15
FEF75 =
Lengte*2.61-Leeftijd*0.024+1.11
PEF =
(Lengte*5.51-Leeftijd*0.030-1.10) * 60
De constante waarden in deze formules bevinden zich vermenigvuldigd met
1000 in de file C:\WINDOWS\SPI32.INI
deze waarden rechtstreeks in de file SPI32.INI invoeren met behulp van
Neem dan wel eerst een back-up van SPI32.INI !
De Auteur